Axel: Havada dönüş, zeminde zafer

Artistik buz pateninde bazı atlayışlar puan kazandırır, bazıları ise imza olur. Axel, ikisini birden yapan nadir elementlerden biridir. İleri kayıştan kalkışıyla daha baştan meydan okur; sporcu geriye değil, doğrudan ileriye bakarak sıçrar. İşte bu yüzden Axel yalnızca teknik bir gereklilik değil, aynı zamanda bir karakter testidir.

Adını Norveçli patenci Axel Paulsen’den alan bu atlayış, diğerlerinden yarım tur fazlasını ister. Tekli 1,5 turla başlar, çift Axel 2,5’a çıkar, üçlü Axel ise 3,5 turla fiziksel sınırları zorlar. O fazladan yarım dönüş, işin matematiği değil; işin cesaretidir. Çünkü ileri dış kenardan yükselmek, momentumu doğru üretmek ve havada ekseni kaybetmeden dönmek üst düzey zamanlama ister.

Yıllar boyunca üçlü Axel, elit seviyenin turnusol kağıdı oldu. Kadınlarda bu atlayışı başarıyla yapan ilk isimlerden biri MidoriIto’ydu; erkeklerde ise Axel tekniğini adeta sanat formuna dönüştüren sporculardan biri Yuzuru Hanyu oldu. Onların performanslarında Axel yalnızca havada tamamlanan bir dönüş değil, programın kırılma anıydı. Ya oyunu değiştirir ya da dengeyi bozar.

Teknik açıdan bakıldığında Axel, hız, diz açısı, kalça hizası ve hava pozisyonunun kusursuz birleşimidir. Kalkış anında milisaniyelik bir gecikme, inişte santimetrelik bir sapma her şeyi dağıtabilir. Temiz bir inişte ise bıçak geri dış kenara oturur ve patenci akışını bozmadan devam eder. Tribün o an anlar: risk alınmış ve kazanılmıştır.

Bu yüzden Axel, artistik buz pateninin en net mesajıdır: İleriye bakarak dönmeyi başarabiliyorsan, oyunun içindesin. Buzun üzerinde yarım saniyelik bir uçuş, kariyerin yönünü değiştirebilir. Ve bazen bir programın kaderi, tek bir kelimede saklıdır: Axel.