Fişekhane’de Uluslararası Digital Film Festivali’ne “Owen Teale” katıldı

Sinema, insanın kendisi hikayesini ya da hayallerini, korkularını ve umutlarını görsel olarak anlattığı en güçlü sanat dallıdır. Değişen teknolojiyle birlikte anlatım yöntemleri de değişiyor. Artık yalnızca kamera, ışık ve oyunculuk değil; dijital araçlar ve yapay zekâ da sinemanın dünyasında kendine yer buluyor. Peki, teknoloji geliştikçe insanın yaratıcılığı nasıl bir yol izleyecek? Asıl önemli soru bu.

İşte bu sorular, bu yıl dördüncüsü düzenlenen Digital Film Festivali’nin de merkezinde yer aldı. Hava muhalefeti yüzünden açılış törenine katılamamıştım. Ama kapanış ve ödül töreni harika idi. Tören’de Bafta ödüllü ve Game of Thrones oyuncusu  Owen Teale’in katılması ve anılarını dinlemek harika idi. Kapanış törenine Özyeğin Üniversitesi ve Tümay Özokur academi öğrencilerinin ve yönetmenlerinin katılımı ile harika bir ödül töreni gerçekleşti.

16-20 Ekim tarihleri arasında gerçekleştirilen festival; film gösterimleri, söyleşiler ve sektör buluşmalarının ardından Fişekhane Ana Sahne’de düzenlenen kapanış ve ödül töreniyle sona erdi. Farklı ülkelerden sinemacıları bir araya getiren organizasyon, yalnızca filmlerin yarıştığı bir etkinlik olmanın ötesinde, sinemanın geleceğine ilişkin düşünmek için de önemli bir alan açtı.

27 ülkeden gelen hikâyeler

Bu yıl “Ortak Bir Gelecek Mümkün mü? Sinemada İnsan Merkezli Dijital Dönüşüm, Yaratıcılık ve Paylaşılan Sorumluluk” temasıyla düzenlenen festivale 27 ülkeden başvuru yapıldı.

Kurmaca, animasyon, belgesel, deneysel film, moda filmi ve yapay zekâ destekli film kategorilerinde toplam 25 yapım izleyiciyle buluştu. Gösterimler ve söyleşiler Atatürk Kültür Merkezi Yeşilçam Sineması, Müze Gazhane ve Özyeğin Üniversitesi’nde gerçekleştirildi.

Program boyunca dijital dönüşümün sinemaya etkisi, yeni anlatım biçimleri, insan emeği, etik sorumluluk ve değişen izleyici deneyimi ele alındı.

Bence festivalin asıl önemi de burada yatıyor. Çünkü teknolojiye yalnızca yeni bir üretim aracı olarak bakmak yeterli değil. Asıl mesele, bu araçlarla nasıl hikâyeler anlatacağımız ve anlatılan hikâyelerin insanlarda nasıl bir karşılık bulacağı.

Bir filmi unutulmaz kılan yalnızca görüntülerinin güzelliği değil; bazen tek bir bakış, bazen bir sessizlik, bazen de izleyicinin kendi hayatından bir parçayı perdede bulmasıdır.

Sekiz ödüllü bir film

Festivalin en dikkat çeken yapımlarından biri, Asa Bailey’nin yönettiği İngiltere yapımı Something Pointless oldu. Film; En İyi Kurmaca Film, En İyi Yönetmen, En İyi Senaryo, En İyi Kurgu, En İyi Sinematografi, En İyi Sanat Yönetimi, En İyi Ses/Müzik ve En İyi Erkek Oyuncu kategorilerinde toplam sekiz ödül kazandı. Ödülleri yönetmen adına İngiliz oyuncu Owen Teale aldı.

Diğer kategorilerde de farklı ülkelerden yapımlar öne çıktı. Malek Eghbali’nin Like Friend, Like Deer filmi En İyi Animasyon Film, Rodrigo Sena’nın Recife Has a Heart filmi En İyi Belgesel Film, Erdal Ruhi Duran’ın Balerin filmi ise En İyi Deneysel Film ödülüne layık görüldü.

Jonathan Perry’nin Railbound filmi En İyi Yapay Zekâ Destekli Film ödülünü alırken, Tuna Kaptan’ın yönettiği Ishaq filmindeki performansıyla Bettina Hoppe En İyi Kadın Oyuncu seçildi.

Festivalin özel ödülleri kapsamında Cihan Emre Zengin’in Engelsiz Pedal (Limitless Pedal) belgeseli Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri Özel Ödülü’nü, Mark Wachholz’un Ceremony filmi ise Digital Film Academy Özel Ödülü’nü kazandı.

Her biri farklı bir anlatım biçimi ve bakış açısı sunan bu yapımlar, sinemanın sınırlarının ne kadar genişleyebildiğini gösteriyor.

Yapay zekâ mı, insan yaratıcılığı mı?

Festivalin iki yıl önce yapay zekâ destekli filmler için ayrı bir yarışma kategorisi açması, sinema dünyasındaki değişimin artık görmezden gelinemeyeceğini ortaya koyuyor.

Yapay zekâ bugün görüntü üretiminden kurgu süreçlerine kadar pek çok alanda kullanılabiliyor. Bu gelişmeler, sinemacılara yeni olanaklar sunarken beraberinde önemli soruları da getiriyor: Yaratıcılığın sınırı nerede başlıyor? Bir eserde insan emeğinin yeri nasıl korunacak? Teknolojinin sağladığı kolaylıklar, anlatılan hikâyenin ruhunu nasıl etkileyecek?

Bunların kolay yanıtları yok. Ancak bir gerçek var ki teknoloji ne kadar gelişirse gelişsin, sinemanın merkezinde insanın anlatma ihtiyacı bulunuyor.

Bir algoritma görüntü oluşturabilir, bir yazılım sahneleri düzenleyebilir. Fakat ortaya çıkan eserin hangi duyguyu taşıyacağı, hangi soruyu soracağı ve izleyicide nasıl bir iz bırakacağı meselesi, sanatın en temel tartışmalarından biri olmaya devam ediyor.

Bu nedenle insan merkezli dijital dönüşüm yaklaşımı önemli. Mesele teknolojiyi reddetmek değil; onu yaratıcılığı destekleyen, farklı seslerin duyulmasını sağlayan ve sinemanın anlatım gücünü geliştiren bir araç olarak değerlendirmek.

Geleceğe bırakılan soru

Uluslararası Digital Film Festivali, farklı ülkelerden gelen yapımları aynı çatı altında buluştururken sinemanın yalnızca bugünüyle değil, geleceğiyle de ilgilenmemiz gerektiğini hatırlattı.Belki de asıl soru, gelecekte filmlerin hangi araçlarla çekileceği değil. Asıl soru, o filmlerin bize ne anlatacağı, hangi duygulara dokunacağı ve insanı ne kadar anlamaya çalışacağı.

Çünkü teknoloji değişir, yöntemler yenilenir, anlatım biçimleri dönüşür. Ancak iyi bir hikâyenin insanda uyandırdığı duygu, bütün bu değişimlerin ötesinde bir anlam taşır.

Sinemanın geleceği, insanın yaratıcılığıyla teknolojinin olanaklarını nasıl buluşturacağımıza bağlı. Bu buluşmada insanı merkeze almayı başarabilirsek, dijital dönüşüm yalnızca yeni görüntüler üretmekle kalmaz; yeni düşüncelerin, yeni hikâyelerin ve ortak bir geleceğin de kapısını aralayabilir.

Sinema sanatın ne kadar yapay zeka ve teknolojiden destek alsa da duygular ve yeni hikayeler insana özgü olduğu için insan faktörü önemini koruyarak ve teknoloji yardımı ve yeni hikayeler ile devam edecektir. İyi Seyirler…