Borsa yükselirken mutlu, düşerken tecrübeli oluyoruz

Ekonomi dünyası bazen çok ciddi görünür. Merkez bankaları konuşur, ekonomistler grafik çizer, analistler rakamların arasında kaybolur. Ancak iş dönüp dolaşıp yatırımcıya geldiğinde tablo biraz daha farklıdır.

Borsada yatırımcıların iki temel ruh hali vardır: “Keşke daha fazla alsaydım” ve “Keşke biraz satsaydım.”

Endeks yükselirken herkes geleceği hesaplamaya başlar. Bir anda kahvehanelerde, ofislerde ve aile yemeklerinde bilanço analizleri yapılır. Daha geçen ay faiz ile fon arasındaki farkı sormayan kişiler, şirketlerin F/K oranlarını tartışırken bulunabilir.

Düşüş dönemlerinde ise piyasanın dili tamamen değişir. Yatırımcı ekranı açar, hisselerine bakar ve ekonominin tüm sorunlarını çözebilecek kapasitede olduğunu düşünmeye başlar. Petrol fiyatlarından küresel ticaret savaşlarına, kur hareketlerinden merkez bankalarına kadar her konuda uzmanlaşır.

Aslında borsa biraz da hayatın kendisidir. Yükselişler özgüveni artırır, düşüşler ise deneyimi.

Son dönemde küresel piyasalarda ilginç bir tablo yaşanıyor. Bir tarafta petrol fiyatları yükseliyor, diğer tarafta bazı borsalar yeni zirvelere koşuyor. Normal şartlarda yatırımcıların kafası karışabilir. Fakat modern piyasalarda artık şaşırmak için çok geç. Bazen kötü haberler yükseliş getiriyor, iyi haberler satış nedeni olabiliyor.

Türkiye cephesinde ise yatırımcıların en yakından takip ettiği başlıklar enflasyon, faiz ve şirket kârlılıkları olmaya devam ediyor. Özellikle temettü veren şirketler uzun vadeli yatırımcıların gözdesi olmayı sürdürüyor. Çünkü bazı yatırımcılar için hisse senedi yalnızca fiyat hareketi değil, aynı zamanda düzenli gelir beklentisi anlamına geliyor.

Tabii borsada herkesin ortak bir hayali de var: Hissenin yükselmesi. Ancak piyasa bazen yatırımcılara sabrın da bir yatırım aracı olduğunu hatırlatıyor.

Belki de ekonominin en ilginç tarafı burada ortaya çıkıyor. Bir kişi enflasyon verisini görünce karamsarlaşıyor, başka bir kişi aynı veriyi görünce fırsat görüyor. Aynı tabloya bakan iki yatırımcıdan biri satış yaparken diğeri alış emri giriyor.

Sonuç olarak ekonomi yalnızca rakamlardan ibaret değil. İçinde beklentiler, umutlar, korkular ve biraz da mizah var. Çünkü yatırımcının en önemli sermayesi bazen portföyü değil, moralidir.

Ve unutulmamalıdır ki borsada herkes zengin olmak ister; fakat piyasa önce sabırlı olmayı öğretir, sonra sınav yapar.