Merkez Bankası %28 dedi: Piyasalar için asıl sınav şimdi başlıyor

TCMB’nin 2026 yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 26’dan yüzde 28’e yükseltmesi, dezenflasyon programının rotasını değiştirmese de yolun uzadığını gösteriyor. Politika faizi yüzde 37’de tutulurken piyasaların önündeki temel soru artık faiz indiriminin ne zaman başlayacağı değil, reel faizin ne kadar süre korunacağı.
Türkiye ekonomisinde yeni bir eşik daha aşıldı.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, 13 Ağustos’ta açıkladığı Enflasyon Raporu 2026-III ile 2026 yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 26’dan yüzde 28’e yükseltti. 2027 yıl sonu tahmini yüzde 15, 2028 tahmini ise yüzde 9 olarak korundu. Orta vadede ise enflasyonun yüzde 5 seviyesinde istikrar kazanması öngörülüyor.
Bu revizyon, yalnızca iki puanlık bir tahmin değişikliği değil. Çünkü Merkez Bankası aynı anda para politikasındaki sıkı duruşun sürdürüleceğini de açık biçimde ortaya koyuyor.
Başka bir ifadeyle Merkez Bankası piyasaya şunu söylüyor:
“Enflasyonla mücadele bitmedi; faiz politikasında erken gevşeme yok.”
%28’in arkasındaki nedenler
Tahmin neden yükseldi?
TCMB’nin açıklamasına göre iki puanlık revizyonda motorin, doğal gaz ve enerji dışı emtia fiyatlarındaki görünüm, eşel mobil uygulamasına ilişkin düzenlemeler, gıda enflasyonu varsayımındaki yukarı yönlü güncelleme ve yönetilen-yönlendirilen fiyatlar etkili oldu. Dolayısıyla yüzde 28’lik tahmin yalnızca iç talepteki gelişmelerden kaynaklanan bir revizyon değil.
Jeopolitik riskler, enerji fiyatları ve arz yönlü şoklar da yeni tahmin patikasının önemli parçalarını oluşturuyor. Nitekim temmuz itibarıyla yıllık tüketici enflasyonu yüzde 31,8 seviyesinde bulunuyor. TCMB, son üç aylık yıllıklandırılmış ana eğilim göstergelerinin ortalamasının ise yüzde 27’li seviyelere işaret ettiğini belirtiyor.
Burada kritik ayrım şu:
Yüzde 31,8 gerçekleşmiş yıllık enflasyon; yüzde 28 ise yıl sonu tahmini.
Bu iki rakamın birbirine karıştırılmaması gerekiyor.
Faiz yüzde 37: Reel faiz hâlâ oyunun merkezinde
TCMB ocak ayında politika faizini 100 baz puan indirerek yüzde 37’ye çekmişti. Mart ayından itibaren yaşanan savaş ve jeopolitik gelişmelerin enflasyon görünümüne etkilerini sınırlamak amacıyla politika faizini bu seviyede tuttu.
Son PPK kararında da politika faizi yüzde 37, gecelik borç verme faizi yüzde 40, gecelik borçlanma faizi ise yüzde 35,5olarak korundu.
Şimdi piyasanın önündeki en önemli hesaplama reel faiz.
Basit nominal reel faiz yaklaşımıyla politika faizinin yüzde 37 ve TCMB’nin yıl sonu enflasyon tahmininin yüzde 28 olduğu varsayılırsa:
37 – 28 = yaklaşık 9 puan
Ancak bu hesap, gerçek yatırımcının elde edeceği reel getiriyi birebir göstermez. Çünkü reel faiz hesabında beklenen enflasyon, gerçekleşen enflasyon, vergi, vade ve yatırım aracının getirisi de dikkate alınmalıdır.
Üstelik piyasanın enflasyon beklentisi TCMB’nin tahmininden daha yüksek.
Ağustos 2026 Piyasa Katılımcıları Anketi’nde yıl sonu TÜFE beklentisi yüzde 29,43, 12 ay sonrası beklenti ise yüzde 23,69 oldu.
Dolayısıyla yatırımcının baktığı tablo şu:
TCMB tahmini: %28
Piyasa beklentisi: %29,43
Politika faizi: %37
Bu üçlü arasındaki fark, önümüzdeki dönemin para politikası tartışmasının merkezinde olacak.
Dolar/TL açısından kritik dönem
Yüksek reel faiz, normal şartlarda TL varlıklarını destekleyen önemli bir unsur.
Fakat bunun sürdürülebilir olması için yalnızca faiz oranının yüksek olması yeterli değil.
Piyasaların aynı zamanda enflasyon beklentilerine, rezervlere, cari dengeye ve jeopolitik risklere bakması gerekiyor.
TCMB, 27 Mart-12 Ağustos döneminde brüt rezervlerin 155 milyar dolardan 185 milyar dolara, swap hariç net rezervlerin ise 35 milyar dolarlık artışla 56 milyar dolara yükseldiğini açıkladı. Risk primi ve döviz kuru oynaklığında da önceki rapor dönemine göre belirgin iyileşme yaşandığı belirtildi.
Bu tablo TL açısından önemli bir tampon oluşturuyor.
Ancak enerji fiyatlarındaki yükseliş ve jeopolitik risklerin devam etmesi, Türkiye’nin dış finansman ve cari denge görünümü açısından yeni riskler yaratabilir.
Bu nedenle önümüzdeki dönemde dolar/TL’yi yalnızca faiz kararları üzerinden okumak yanıltıcı olabilir.
Borsa İstanbul’da artık “faiz düşecek mi?” sorusu yetmiyor
BIST 100 açısından ise denklem daha karmaşık.
Faizlerin yüksek kalması, hisse senetlerinin alternatif getiri karşısındaki cazibesini sınırlandırıyor. Özellikle yüksek finansman ihtiyacı olan ve iç talebe duyarlı şirketlerde değerleme baskısı devam edebilir.
Buna karşılık faizlerin düşmeye başlaması bankalar, holdingler, sanayi şirketleri ve iç talebe duyarlı sektörlerde farklı kanallardan olumlu fiyatlama yaratabilir.
Ancak burada zamanlama kritik.
Erken faiz indirimi beklentisi, enflasyon beklentilerinde bozulmaya yol açarsa Borsa için beklenen olumlu etki tersine dönebilir.
Dolayısıyla BIST açısından önümüzdeki dönemde yalnızca endeks seviyesine bakmak yeterli olmayacak.
Bankacılık hisseleri, sanayi şirketleri, tüketim odaklı sektörler ve yüksek borçluluğa sahip şirketler arasında belirgin bir ayrışma yaşanabilir.
Tahvil piyasası Merkez Bankası’nı daha önce fiyatlayabilir
TCMB’nin kendi sunumunda da dikkat çeken bir başka gelişme var.
İki Enflasyon Raporu dönemi arasında kısa vadeli tahvillere artan ilgiyle birlikte getiri eğrisinin kısa ucunda gerileme yaşanırken, orta ve uzun vadelerde sınırlı yükseliş görüldü.
Bu, piyasaların kısa vadede faiz indirimlerini tamamen masadan kaldırmadığını; ancak uzun vadede enflasyon ve jeopolitik riskleri hâlâ fiyatladığını gösteriyor.
Başka bir ifadeyle tahvil piyasası, Merkez Bankası’nın önümüzdeki dönemde ne yapacağı konusunda önemli bir sinyal üretmeye devam edecek.
10 Eylül kritik tarih
Bir sonraki Para Politikası Kurulu toplantısı 10 Eylül 2026 tarihinde yapılacak.
Bu toplantı, yüzde 28’lik yeni tahminin ardından piyasanın ilk önemli sınavlarından biri olacak.
Burada üç senaryo öne çıkıyor.
Birinci senaryo: Faiz yüzde 37’de tutulur ve sıkı duruş mesajı güçlendirilir. Bu durumda TL’nin taşıma getirisi desteklenmeye devam edebilir.
İkinci senaryo: Ölçülü bir faiz indirimi gelir ancak Merkez Bankası reel faiz ve likidite koşullarındaki sıkılığı korur. Piyasaların vereceği tepki, indirimin büyüklüğünden çok iletişime bağlı olur.
Üçüncü senaryo: Piyasa, faiz indirimini enflasyon görünümüyle uyumsuz değerlendirir. Böyle bir durumda TL üzerinde baskı, tahvil faizlerinde yükseliş ve Borsa’da dalgalanma görülebilir.
Piyasaların önündeki asıl denklem
Bugün Türkiye ekonomisini tek bir rakamla açıklamak mümkün değil.
%31,8 gerçekleşen yıllık enflasyon.
%28 TCMB’nin 2026 yıl sonu tahmini.
%29,43 piyasanın Ağustos ayı yıl sonu beklentisi.
%37 politika faizi.
Bu dört rakam, önümüzdeki dönemin ekonomik hikâyesini büyük ölçüde anlatıyor.
Merkez Bankası dezenflasyonun sürdüğünü düşünüyor; ancak arz yönlü şokların manşet enflasyona yansımasının sınırlı kalmadığını da kabul ediyor.
Bu nedenle para politikasındaki sıkılık korunuyor.
Asıl mücadele ise artık enflasyonun kendisinden biraz daha fazlası:
Enflasyon beklentisini aşağı çekmek.
Çünkü beklentiler kırılmadan faiz indirimlerinin kalıcı biçimde hızlanması zor.
Son söz: %28 hedef değil, Merkez Bankası’nın yeni tahmini
TCMB’nin yüzde 28 rakamını açıklaması, kamuoyunda zaman zaman yapılabilecek bir başka yanlış okumayı da beraberinde getirmemeli.
%28, enflasyon hedefi değil; 2026 yıl sonu enflasyon tahmini.
Merkez Bankası’nın orta vadeli enflasyon hedefi hâlâ yüzde 5.
Dolayısıyla yüzde 28’lik rakam, fiyat istikrarından vazgeçildiği anlamına gelmiyor.
Tam tersine Merkez Bankası, mevcut koşullarda dezenflasyonun daha önce öngörülenden daha yüksek bir enflasyon seviyesinden geçerek devam edeceğini söylüyor.
Şimdi piyasaların izleyeceği üç ana gösterge var:
Dolar/TL’nin enflasyona karşı seyri.
İki yıllık tahvil faizinin gelecekteki faiz patikasına verdiği mesaj.
BIST 100’ün yüksek reel faiz ortamında hangi sektörleri ödüllendirdiği.
Özetle Türkiye ekonomisinde yeni dönem, “faiz ne zaman düşecek?” sorusundan çok daha önemli bir soruya dönüşmüş durumda:
Merkez Bankası yüzde 28’lik yeni enflasyon tahminine ulaşırken yüzde 37’lik faiz politikasını ne kadar süre koruyacak?
Piyasaların önümüzdeki aylarda vereceği cevap; TL’nin yönünü, tahvil faizlerini ve Borsa İstanbul’daki sektör rotasyonunu belirleyecek.
Ve bu kez yarış yalnızca enflasyonla faiz arasında değil.
Beklentiler ile Merkez Bankası’nın güvenilirliği arasında.